Home » Straatfotografie » Wat is straatfotografie?

Wat is straatfotografie?

  • by

Straatfotografie lijkt de laatste jaren steeds populairder te worden. Gewapend met camera’s jagen straatfotografen wereldwijd op het beslissende moment. 

Die foto’s komen op Instagram terecht met hashtags zoals #straatfotografie. Maar als je een kijkje neemt bij de recente posts onder die hashtag, valt op dat lang niet iedereen hetzelfde beeld heeft van straatfotografie. Je ziet foto’s van mensen in de stad, maar ook van gebouwen, van muren met graffiti of van een fiets in de gracht. 

Valt dat echt allemaal onder straatfotografie? Wat mij betreft in ieder geval niet! In deze blog geef ik je mijn visie op wat straatfotografie is. Ook maak ik onderscheid tussen twee vormen van straatfotografie en geef ik tips hoe je betere straatfoto’s kunt maken.

 

henri cartier-bresson
Fotograaf: Henri Cartier-Bresson

Deze foto is een van de beroemdste straatfoto’s ooit gemaakt. 

Mijn definitie van straatfotografie

“Straatfotografie is kunstzinnige fotografie in de openbare, stedelijke ruimte waar mensen op staan die dit niet doorhebben.”

Bij deze definitie vallen 4 punten op:

1. Mensen

Straatfotografie draait om mensen. Daar zijn de meeste straatfotografen het wel over eens. Straatfotografie gaat namelijk om het vastleggen van het dagelijks leven. Het gaat om momenten. Je wil het ritme van een stad vangen in een beeld. En dat lukt je zelden zonder mensen.

Natuurlijk kan een straatfotograaf soms een stedelijke foto maken zonder dat er iemand in beeld is, maar dat is dan echt een uitzondering. Persoonlijk vind ik niet dat je jezelf straatfotograaf kunt noemen als er zelden of nooit mensen in je straatfoto’s voorkomen.

Dit vind ik dus géén straatfotografie

2. Openbare, stedelijke ruimte

Straatfotografie vindt plaats in de openbare ruimte. Want alleen in de openbare ruimte is het toegestaan om foto’s te maken van mensen zonder dat zij dit door hebben. Bovendien zou het behoorlijk creepy worden als je mensen fotografeert die in hun eigen achtertuin aan het zonnen zijn.

Ook maak je straatfoto’s doorgaans in de stedelijke ruimte. Maar ik vermoed dat dat grotendeels zo gegroeid is: steden zijn een ideale locatie voor het vastleggen van het dagelijks leven, omdat ze bruisen. Je vindt er meer dan genoeg mensen en er gebeurt van alles. Hoe verder je de natuur in trekt, hoe moeilijker het wordt. 

Veel straatfotografen vinden de foto hiernaast dan ook geen straatfotografie, maar ik ga zelf vrij soepel om met dit deel van de definitie. Ik vind het juist interessant om in de vrije natuur foto’s te maken op dezelfde manier zoals ik in de stad te werk ga.

gardameer straatfotografie blauw geel
Zoek de straat

3. Zonder dat zij dit doorhebben

Hier is zeker niet iedereen het mee eens. Er zijn fotografen die foto’s maken van mensen in steden nadat ze eerst toestemming vragen. Dat valt wat mij betreft in de categorie straatportret. Ook heb je straatfotografen die geen enkele moeite doen om onopgemerkt te blijven. Als iemand hen ziet, zorgt dat voor een reactie en dat vinden ze interessant.

Maar als je het mij vraagt maak je de mooiste straatfoto’s zonder dat je onderwerp het doorheeft. Weet je nog, het ging om het vastleggen van het dagelijks leven. Om momenten. Zodra iemand mij ziet met mijn camera, gaat diegene zich anders gedragen en is het moment weg. Je speelt als fotograaf dan een te prominente rol.

potsdam straatfotografie trouwjurk
Als ze mij zien, is het moment weg

4. Kunstzinnig

En tot slot zie je ook de term ‘kunstzinnig’ staan. Straatfotografie is anders dan bijvoorbeeld journalistieke fotografie. Waar een journalist in de eerste plaats een verhaal vertelt en in de tweede plaats probeert een mooie foto te maken, is het bij straatfotografie omgedraaid. 

Een goede straatfoto is in de eerste plaats een mooie foto. Die foto kan extra interessant worden doordat er een verhaal verteld wordt, of doordat je er een verhaal bij kunt verzinnen. Maar bij een straatfoto die te zwaar op het verhaal leunt en niet prettig kijkt, haak ik af. 

Neem de foto hiernaast: uit zichzelf vertelt de foto geen verhaal, maar als kijker kun je er wel een verhaal bij verzinnen. 

Straatfotografie Kiev
Welk verhaal vertelt deze foto?

2 soorten straatfotografie

Je hebt verschillende subgenres binnen de straatfotografie, maar ik maak zelf graag onderscheid tussen twee hoofdrichtingen:

1. Kers-op-de-taart-straatfotografie

2. Taart-straatfotografie

Het idee is simpel: we zagen net dat in elke straatfoto een mens het onderwerp is. En nu stellen we de vraag: “Welke rol speelt die persoon in de foto?”

In sommige gevallen heb je een mooi stedelijk landschap dat op zichzelf al de moeite van het fotograferen waard is. Maar je kiest er voor om te wachten tot er op de juiste plek in het beeld iemand langskomt. Op dat moment druk je de sluiter in en maak je de foto. Degene die langsloopt, is dan de kers op de taart

Maar op een ander moment zie je iemand lopen met een felgekleurde paraplu en je bedenkt: ik moet hier een foto van maken. Je let in de eerste plaats op je onderwerp. Sterker nog: zonder je onderwerp is de foto niet eens de moeite waard. Het onderwerp ís de taart

Kers op de taart

Deze vorm van straatfotografie draait om het totaalplaatje: niet alleen het onderwerp (de persoon) is belangrijk, maar ook de omgeving. Je werkt met belangrijke visuele elementen zoals compositie en licht om een interessant geheel te maken. En met die elementen bakt je een taart. Om het af te maken, druk je op de knop op het exacte moment dat er een persoon op de juiste plek in je kader is: dat is dan de kers op de taart!

Hoe maak je dit soort foto’s?
Een hele goede strategie is het zoeken van een geschikte locatie. Daar wacht je vervolgens geduldig tot de juiste persoon langskomt. En dan zorg je dat je op het ‘decisive moment’ op de knop drukt.

De foto hiernaast is een duidelijk voorbeeld van een locatie die op zichzelf al een taart is. Je hoeft dan alleen maar te wachten op een geschikte kers. 

Bekende fotografen
Er zijn veel fotografen die op deze manier werken of werkten. Als je je wil verdiepen in straatfotografie, kan het werk van Henri Cartier-Bresson natuurlijk niet ontbreken. En hij was een fotograaf die vaak volgens het kers-op-de-taart-principe fotografeerde. Bekijk ook het werk van Alan Schaller eens: een eigentijdse fotograaf die ook prachtige foto’s maakt die onder dit subgenre geschaard kunnen worden.

 
Straatfotografie Nijmegen

Taart

Taartfotografie is sterk onderwerpgedragen: deze straatfotografen kijken vooral naar de mensen zelf. Heeft iemand een interessant gezicht, opvallende kleding of een uitgesproken uitdrukking? Dan grijpt deze straatfotograaf naar de camera.

Hoe maak je dit soort foto’s?
Je kunt dit doen door op straat te zoeken naar fotogenieke onderwerpen. De ene straatfotograaf zal er dan voor kiezen om diegene gewoon te fotograferen. Een ander zal echt een straatportret willen maken en vraagt aan mensen op straat of ze op de foto willen. In tegenstelling tot kers-op-de-taart-fotografie staat hier niet het totaalplaatje, maar het onderwerp centraal.

Bekende fotografen
De beroemdste straatfotograaf die op deze manier te werk ging was Garry Winogrand. Maar bekijk ook eens het werk van Mo Barzegar. Dit zijn beiden fotografen die in hun element zijn in drukke straten met een constante toevoer van nieuwe onderwerpen.

 
straatfotografie eindhoven

Ah, dus dát is straatfotografie

Hopelijk heb je nu een duidelijker beeld van wat straatfotografie is. Maar eigenlijk heb ik die vraag waarmee ik deze blog startte niet beantwoord. Ik heb je mijn kijk op straatfotografie gegeven. 

Om echt door te krijgen wat straatfotografie is, kun je het beste van zoveel mogelijk verschillende straatfotografen lezen wat hun kijk op dit veelzijdige genre is. Bedenk waar je het mee eens bent en waar niet. Bekijk het werk van straatfotografen, praat erover met anderen en probeer het zelf eens!

 

Workshop straatfotografie

De drempel om te beginnen met straatfotografie kan hoog zijn. Ook is het een bijzonder lastig genre. Daarom organiseer ik regelmatig workshops straatfotografie: ik help je om met meer zelfvertrouwen op straat te fotograferen en geef veel tips en tricks om deze mooie vorm van fotografie beter onder de knie te krijgen.