Home » Straatfotografie » Wat is straatfotografie?

Wat is straatfotografie?

  • by

Als je het mij vraagt is straatfotografie de meest interessante vorm van fotografie. Maar als fervent straatfotograaf is dat niet verwonderlijk. Bovendien is het nog geen antwoord op de vraag wat straatfotografie is. In deze blog bespreek ik wat het inhoudt en in welke twee soorten je het kunt onderverdelen. 

De foto hiernaast is een van de beroemdste straatfoto’s ooit gemaakt. De fotograaf, Henri Cartier-Bresson, was hiermee een van de eerste fotografen die van het dagelijks leven een kunstvorm wist te maken. 

henri cartier-bresson
Fotograaf: Henri Cartier-Bresson

Definitie van straatfotografie*

“Straatfotografie is kunstzinnige fotografie in de openbare, stedelijke ruimte van mensen zonder dat zij dit door hoeven te hebben.”

*Er is geen officiële definitie van straatfotografie. Dit is hoe ik het zie. 

 

Bij deze definitie vallen 4 punten op:

1. Mensen

Straatfotografie draait om mensen. Daar zijn de meeste straatfotografen het wel over eens. Een foto zoals hiernaast is een leuk stedelijk plaatje, maar geen echte straatfotografie.

Natuurlijk kan een straatfotograaf soms een stedelijke foto maken zonder dat er iemand in beeld is, maar dat is dan echt een uitzondering. Persoonlijk vind ik niet dat je jezelf straatfotograaf kunt noemen als er zelden of nooit mensen in je straatfoto’s voorkomen.

Dit vind ik dus géén straatfotografie

2. Openbare, stedelijke ruimte

Het is belangrijk dat straatfotografie plaatsvindt in de openbare ruimte. Dat heeft voornamelijk te maken met wat wettelijk gezien mag (hierover schrijf ik later nog een uitgebreide blog).

Ook maak je straatfoto’s doorgaans in de stedelijke ruimte. Strikt genomen is een foto zoals hiernaast geen straatfotografie. 

Het wisselt ook aan wie je het vraagt: ik ga zelf vrij soepel om met de definitie en vind het juist een interessant om in de vrije natuur foto’s te maken op dezelfde manier zoals ik in de stad te werk ga.

gardameer straatfotografie blauw geel
Zoek de straat

3. Zonder dat zij dit door hoeven te hebben

Bij straatfotografie hoeft je onderwerp niks door te hebben. Dat heeft ook zeker mijn voorkeur: ik  vind het prachtig om momenten vast te leggen zoals ze echt zijn. En het moment dat iemand weet dat hij/zij gefotografeerd wordt, gaat diegene zich anders gedragen en is het moment weg. 

Maar je hebt ook straatfotografen die juist zoeken naar een reactie of die eerst vragen aan hun onderwerp of ze een foto mogen maken. Dat laatste noemen we een straatportret. En ook dit valt onder straatfotografie. Het idee is dan wel dat je onderwerp een toevallig voorbijganger is en niet dat je een model meeneemt de stad in.

 
potsdam straatfotografie trouwjurk
Als ze mij zien, is het moment weg

4. Kunstzinnig

En tot slot zie je ook de term ‘kunstzinnig’ staan. Een foto van een mens die niets doorheeft in de openbare ruimte kan namelijk ook een journalistieke foto zijn. 

Maar straatfotografie gaat verder dan een verhaal vertellen. Een goede straatfoto is ook echt mooi om naar te kijken. Persoonlijk vind ik het belangrijker dat een straatfoto esthetisch mooi is dan dat het een verhaal vertelt, maar ook hierover verschillen de meningen.

Neem de foto hiernaast: uit zichzelf vertelt de foto geen verhaal, maar als kijker kun je er wel een verhaal bij verzinnen. 

Straatfotografie Kiev
Welk verhaal vertelt deze foto?

2 soorten straatfotografie

Je hebt verschillende subgenres binnen de straatfotografie, maar ik maak zelf graag onderscheid tussen twee hoofdrichtingen:

1. Kers-op-de-taart-straatfotografie

2. Taart-straatfotografie

Het idee is simpel: we zagen net dat in elke straatfoto een mens het onderwerp is. En nu stellen we de vraag: “Welke rol speelt die persoon in de foto?”

In sommige gevallen heb je een mooi stedelijk landschap dat op zichzelf al de moeite van het fotograferen waard is. Maar je kiest er voor om te wachten tot er op de juiste plek in het beeld iemand langskomt. Op dat moment druk je de sluiter in en maak je de foto. Degene die langsloopt is dan de kers op de taart

Maar op een ander moment zie je iemand lopen met een felgekleurde paraplu en je bedenkt: ik moet hier een foto van maken. Je let in de eerste plaats op je onderwerp. Sterker nog: zonder je onderwerp is de foto niet eens de moeite waard. Het onderwerp ís de taart

Kers op de taart

Deze vorm van straatfotografie draait om het totaalplaatje: niet alleen het onderwerp (de persoon) is belangrijk, maar ook de omgeving. Je werkt met belangrijke visuele elementen zoals compositie en licht om een interessant geheel te maken. En met die elementen bakt je een taart. Om het af te maken, druk je op de knop op het exacte moment dat er een persoon op de juiste plek in je kader is: dat is dan de kers op de taart!

Hoe maak je dit soort foto’s?
Een hele goede strategie is het zoeken van een geschikte locatie. Daar wacht je vervolgens geduldig tot de juiste persoon langskomt. En dan zorg je dat je op het ‘decisive moment’ op de knop drukt.

De foto hiernaast is een duidelijk voorbeeld van een locatie die op zichzelf al een taart is. Je hoeft dan alleen maar te wachten op een geschikte kers. 

Bekende fotografen
Er zijn veel fotografen die op deze manier werken of werkten. Als je je wil verdiepen in straatfotografie, kan het werk van Henri Cartier-Bresson natuurlijk niet ontbreken. En hij was een fotograaf die vaak volgens het kers-op-de-taart-principe fotografeerde. Bekijk ook het werk van Alan Schaller eens: een eigentijdse fotograaf die ook prachtige foto’s maakt die onder dit subgenre geschaard kunnen worden.

 
Straatfotografie Nijmegen

Kers op de taart

Ik moet thuisbakkers teleurstellen, ook bij dit subgenre gaan we niet de keuken in. Het idee van taartfotografie is dat het sterk onderwerpgedreven is: deze straatfotografen kijken vooral naar de mensen zelf. Heeft iemand een interessant gezicht, opvallende kleding of een uitgesproken uitdrukking? Dan grijpt deze straatfotograaf naar de camera.

Hoe maak je dit soort foto’s?
Je kunt dit doen door op straat te zoeken naar fotogenieke onderwerpen. De ene straatfotograaf zal er dan voor kiezen om diegene gewoon te fotograferen. Een ander zal echt een straatportret willen maken en vraagt aan mensen op straat of ze op de foto willen. In tegenstelling tot kers-op-de-taart-fotografie staat hier niet het totaalplaatje, maar het onderwerp centraal.

Bekende fotografen
De beroemdste straatfotograaf die op deze manier te werk ging was Garry Winogrand. Maar bekijk ook eens het werk van Mo Barzegar. Dit zijn beiden fotografen die in hun element zijn in drukke straten met een constante toevoer van nieuwe onderwerpen.

 
straatfotografie eindhoven

Ah, dus dát is straatfotografie

Hopelijk heb je nu een duidelijker beeld van wat straatfotografie is. Maar eigenlijk heb ik die vraag waarmee ik deze blog startte niet beantwoord. Ik heb je mijn kijk op straatfotografie gegeven. 

Om echt door te krijgen wat straatfotografie is, kun je het beste van zoveel mogelijk verschillende straatfotografen lezen wat hun kijk op dit veelzijdige genre is. Bedenk waar je het mee eens bent en waar niet. Bekijk het werk van straatfotografen, praat erover met anderen en probeer het zelf eens!

 

Workshop straatfotografie

De drempel om te beginnen met straatfotografie kan hoog zijn. Ook is het een bijzonder lastig genre. Daarom organiseer ik regelmatig workshops straatfotografie: ik help je om met meer zelfvertrouwen op straat te fotograferen en geef veel tips en tricks om deze mooie vorm van fotografie beter onder de knie te krijgen.